Ostatnie lata z pewnością można nazwać rewolucją sztucznej inteligencji. AI szturmem wtargnęło do naszego życia zarówno prywatnego, jak i zawodowego. Niewątpliwie stosowanie narzędzi AI zwiększa produktywność oraz kreatywność. A aby sprostać konkurencji na dynamicznie rozwijającym się rynku, konieczne jest nadążanie za trendami w rozwoju AI. Podobnie jak umiejętne korzystanie z niej w swojej codziennej pracy. Niemniej, korzystając z AI należy mieć na uwadze nie tylko korzyści. Ale i ryzyka związane z użytkowaniem narzędzi sztucznej inteligencji.

Ryzyka takie związane są zarówno:

• ze sposobem w jakim korzystamy z narzędzi i tworzymy prompty. W tym z możliwym naruszeniem obowiązków w zakresie poufności, przepisów o ochronie danych osobowych czy wewnętrznych polityk przedsiębiorstwa;
• jak i z odpowiedziami, które narzędzia takie generują.

Jednym z kluczowych sposobów mitygowania tego typu ryzyk jest ustalenie w przedsiębiorstwie zasad korzystania z AI. Na przykład poprzez wprowadzenie odpowiedniego regulaminu, o którym opowiadamy w tym artykule.

Konsekwencje niewłaściwego korzystania z narzędzi AI

O omylności AI przekonał się bardzo dotkliwie Deloitte, który przy tworzeniu raportu dla rządu Australii posługiwał się narzędziami AI. (Wpadka Deloitte. Firma musi zwrócić pieniądze za błędny raport. Napisała go… AI – Bankier.pl). Jedna rzecz to wykorzystanie narzędzi AI przy przygotowaniu raportu przez tego typu podmiot. Jednak najbardziej problematyczne było to, że dostarczone przez AI treści nie zostały odpowiednio zweryfikowane przez człowieka. Jak się następnie okazało raport zawierał fikcyjne cytaty oraz informacje.  Efekt? Olbrzymi kryzys wizerunkowy dla Deloitte jako audytora Big4 i zapewne dotkliwe konsekwencje finansowe.

Czy mnie (mojej firmy) też to dotyczy?

Można pomyśleć “mnie to nie dotyczy”, bo “nie działam na tak dużą skalę jak Deloitte” albo bo “nie tworzę raportów”. Nic wręcz bardziej mylnego! Dotyczy to każdej organizacji. Nie ważne, czy to firma konsultingowa, czy przedsiębiorstwo zajmujące się sprzedażą, czy też agencja kreatywna. Każdy kto zatrudnia ludzi korzystających z narzędzi AI, narażony jest na ryzyka z tym związane. Oczywiście skutki nieodpowiedniego korzystania mogą wystąpić w mniejszej skali niż w powołanym przykładzie. Ale proporcjonalnie istotne, jak na skalę prowadzonej działalności. W konsekwencji może to prowadzić do utraty klientów, renomy czy nawet różnego rodzaju roszczeń.  

Co daje wprowadzenie Regulaminu w zakresie stosowania AI?

Przyjęcie i wdrożenie regulaminu dotyczącego zasad stosowania AI może mieć znaczący wpływ na zmniejszenie ryzyka naruszenia praw osób trzecich.

Taki Regulamin tworzymy w celu ustalenia i zapoznania pracowników oraz współpracowników z wewnętrznymi normami w zakresie stosowania narzędzi AI. Innymi słowy, służy on do wyjaśnienia jakie wykorzystanie narzędzi AI jest akceptowalne, a jakie nie w danej organizacji. Jest to o tyle ważne, że korzystanie z tego typu narzędzi jest relatywną nowością. Każdy z członków zespołu może mieć inne spojrzenie na to, jakie stosowanie narzędzi AI jest dopuszczalne, a jakie nie. Co więcej, ich punkt widzenia może wynikać zarówno z osobistego podejścia, jak i doświadczeń wyniesionych z poprzednich miejsc pracy. Które niekoniecznie podchodzić musiały do tych kwestii z należytą ostrożnością. Dlatego tak istotne jest zakomunikowanie akceptowanego w tym konkretnym przedsiębiorstwie punktu widzenia na tę sprawę.

Co powinien obejmować Regulamin dotyczący stosowania narzędzi AI?

Regulamin dot. stosowania narzędzi AI powinien precyzyjnie określać zasady korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji. I to co najmniej w czterech kluczowych obszarach, w których istnieje podwyższone ryzyko naruszeń, tj.:

1. Prawo własności intelektualnej
2. Ochrona danych osobowych
3. Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa i informacji poufnych
4. Rzetelność i wiarygodność generowanych informacji

Oczywiście treść takiego Regulaminu różnić się będzie w zależności od specyfiki danej organizacji. Regulamin dot. AI wdrożony w firmie konsultingowej może być nieodpowiedni dla przedawcy produktów w Internecie. A tym bardziej dla agencji kreatywnych. Dlatego przy wdrażaniu takiego Regulaminu warto skonsultować się z prawnikiem. I dostosować jego treść do specyfiki działalności konkretnego przedsiębiorstwa i jego wewnętrznych struktur.

Ochrona prawa własności intelektualnej w Regulaminie AI

Zacznijmy od tego, że tworząc treści przy pomocy narzędzi AI co do zasady nie nabywamy do nich praw autorskich. Nie mamy również kontroli nad tym z czego konkretnie dane narzędzie korzysta przy tworzeniu odpowiedzi. Istnieje ryzyko, iż AI dostarczy nam treść zawierającą cudzy znak towarowy lub utwór. W efekcie, możemy być tego nieświadomi do momentu, gdy ktoś nie zgłosi się do nas z roszczeniami. 

Mimo, iż coraz głośniej mówi się o ryzyku naruszenia praw autorskich przy korzystaniu z narzędzi AI, nie dla wszystkich jest to oczywiste. W szczególności mogą sobie z takich ryzyk nie zdawać sprawy nasi pracownicy, wspólpracownicy czy kontrahenci. Dlatego tak ważne jest ustalenie w regulaminie zasad odnośnie do tego kiedy i w jakim zakresie (np. do tworzenia jakich materiałów) w naszej organizacji możemy wykorzystywać narzędzia AI. Przykładowo, w niektórych przedsiębiorstwach dopuszczalne może być jedynie korzystanie z AI na potrzeby wewnętrzne.

Ochrona danych osobowych w Regulaminie AI

Bez względu na profil działalności musimy przestrzegać przepisów w zakresie ochrony danych osobowych. Wyobraźmy sobie teraz, iż jeden z pracowników ,,wrzuca” bazę klientów do ChataGPT w celu przeanalizowania jej pod kątem wybranych parametrów. Konsekwencje? Będą się różnić w zależności od tego z jakiego planu subskrypcyjnego korzysta nasz pracownik – indywidualnego czy biznesowego. Niemniej wprowadzenie takich danych osobowych do ChatGPT może zostać uznane za naruszenie bezpieczeństwa danych. Co do zasady bowiem osoba, której dane przetwarzamy powinna być poinformowana o celu i zakresie przetwarzania przez nas jej danych osobowych. 

Dodatkowo, Open AI wykorzystywać może takie dane do dalszego trenowania swojego modelu. Co również jest problematyczne z punktu widzenia przepisów o ochronie danych osobowych. Choćby dlatego, że może to oznaczać nowy cel przetwarzania zebranych przez nas danych. Taki, którego nie ujęliśmy w klauzulach informacyjnych i pozostałej dokumentacji dot. RODO. Dlatego w ustawieniach ChataGPT wyłącz opcję „Ulepsz model dla wszystkich”. W przeciwnym razie możesz narazić się na problemy. Na przykład jako efekt działania niefrasobliwego pracownika. Który w razie problemów będzie się bronił tym, że nie został odpowiednio poinformowany o zasadach stosowania narzędzi AI. Jeśli dojdzie do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, to może grozić sankcjami administracyjnymi nałożonymi na przedsiębiorcę przez organ nadzoru. Także w postaci kar finansowych.

Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa i informacji poufnych

Regulamin w zakresie stosowania narzędzi AI powinien również uwzględnić bezpieczeństwo informacji poufnych. Nie dotyczy to tylko tajemnicy naszego przedsiębiorstwa. Lecz również informacji poufnych naszych kontrahentów, które – na podstawie zawartych umów np. NDA – zobowiązaliśmy się traktować jako poufne i nie ujawniać ich ani nie wykorzystywać do celów innych, niż te wyraźnie ustalone. Wprowadzenie informacji poufnych do narzędzi AI może stanowić ich udostępnienie osobie trzeciej. I – w zależności od tego z jakich narzędzi i na jakiej licencji korzystamy – w efekcie prowadzić do:

• naruszenia zobowiązań umownych np. NDA
• naruszenia obowiązku zachowania poufności
• obowiązku zapłaty kar umownych z tytułu naruszenia obowiązków zachowania poufności.

Dane wprowadzone np. do ChatGPT na licencji indywidualnej mogą być bowiem wykorzystywane przez Open AI do dalszego trenowania modelu. Może się więc zdarzyć, że podmiot nieuprawniony (na przykład nasza konkurencja) uzyska w ten sposób nieautoryzowany dostęp do poufnych informacji, które powinny być przez nas chronione, a czego zaniedbaliśmy poprzez wpisanie tych danych jako elementu promptu do ChatGPT, który uczy się na wprowadzonych przez nas danych. 

Rzetelność i wiarygodność generowanych informacji

Jak już wskazaliśmy na początku, nie trzeba być globalną organizacją audytorską typu Big4, aby narazić się na ryzyko związane z nieprawidłowym wykorzystaniem narzędzi AI. W każdym przypadku korzystania z AI treści generowane przez sztuczną inteligencję mogą okazać się nierzetelne, a nawet całkowicie nieprawdziwe czy błędne. Dlatego tak kluczowe jest zdefiniowanie – w sposób precyzyjny, a przy tym zrozumiały dla pracowników i współpracowników – dopuszczalnego poziomu zaufania wobec treści wprowadzanych i generowanych przez AI.

Wyobraźmy sobie sytuację, w której klient danej organizacji, w odpowiedzi na przedstawione zapytanie, otrzymuje odpowiedź, która nie pochodzi od człowieka, lecz zawiera informację wygenerowaną przez narzędzie AI, która w swojej treści zawiera nie tylko błędne dane, ale wręcz treści nieistniejące. Gdy taka sytuacja zostanie zdemaskowana, może to prowadzić nie tylko do utraty klienta, lecz także do poważnego naruszenia reputacji tej organizacji na rynku. Ponadto, w niektórych przypadkach może prowadzić to również do odpowiedzialności odszkodowawczej – zarówno z tytułu naruszenia umowy (np. niezachowania należytej staranności przyświadczeniu usług) jak i powszechnie obowiązującego prawa (np. z tytułu naruszenia cudzych praw autorskich).

Korzyści z Regulaminu dot. AI

Tym wpisem chcemy pokazać, że opracowanie i wdrożenie Regulaminu korzystania z AI może być skutecznym narzędziem pozwalającym na mityzację ryzyka wystąpienia realnych naruszeń praw osób trzecich oraz ryzyka reputacyjnego. Konkretnych osób, jak i całej organizacji, czy wspólnego przedsięwzięcia.

Tego typu Regulamin może też być elementem polityki bezpieczeństwa danych. Co w czasach wzrastających zagrożeń z zakresu cyberbezpieczeństwa oraz istniejących obowiązków z zakresu m.in. ochrony danych osobowych jest aktualne na wielu etapach współpracy z organizacją. W szczególności przy onboardingu nowych pracowników i współpracowników. 

Nie zapominajmy przy tym, że Regulamin dotyczący stosowania narzędzi AI powinien być dostosowany do wielkości, specyfiki, charakteru działalności oraz struktury organizacyjnej danego przedsiębiorstwa. Co więc oczywiste, przy jego tworzeniu i wdrażaniu warto by było nie polegać na AI… lecz skonsultować się z człowiekiem, który jest prawnikiem – po to, aby upewnić się, że tego rodzaju dokument będzie adekwatny do potrzeb i specyfiki konkretnego przedsiębiorstwa i Twoich potrzeb.

W czym możemy Ci pomóc?

Odezwij się do nas, jeżeli:

• po zapoznaniu się z tym artykułem masz jakieś pytania,
• nie jesteś pewien jak bezpiecznie korzystać z narzędzi AI,
• chciałbyś konsultować lub wdrożyć Regulamin dot. korzystania z AI
• lub chcesz zmitygować ryzyka związane z korzystaniem z narzędzi AI w Twojej organizacji.